İnsan həyatında qabiliyyətlər və bacarıqlar mühüm yer tutur. Bu qabiliyyətlər bəzən insanın öz çalışması ilə əldə edilir, bəzən isə Allah tərəfindən birbaşa verilir. Qurani-Kərimdə bu fərq bir çox misallar vasitəsilə izah olunur. Qabiliyyətlər üç əsas kateqoriyaya bölünür:
- Kəsbi – insanın öz əməyi ilə qazandığı,
- Kəsbi-vergi – insanın çalışması və Allahın lütfü ilə əldə edilən,
- Sırf vergi – Allah tərəfindən birbaşa verilən.
Talutun Hökmranlığı və İlahi Güc
Bəqərə surəsində Talutun hökmdar seçilməsi ilə bağlı belə buyurulur: “Həqiqətən, Allah onu (Talutu) sizə hökmdar seçdi. Ona elm və bədəncə güc verdi. Allah Öz hökmranlığını dilədiyinə verər” (Bəqərə, 247). Bu ayədə Taluta verilən elm və fiziki güc Allah vergisi kimi təqdim olunur. Bu vergi onu digər insanlardan fərqləndirir və liderliyə layiq edir.
Məryəm Aleyhəssalamın Qeyri-adi Gücü
Məryəm peyğəmbər olmasa da, ona həm fiziki, həm də mənəvi güc verilmişdi. Təkbaşına hamiləlik və doğum keçirməsi, sonra isə böhtanlara səbir etməsi onun Allahdan aldığı xüsusi gücün göstəricisidir (Məryəm, 27-28).
Zül-Qarneynin Elm Vergisi
Zül-Qarneynə Allah tərəfindən verilən elm və imkanlar onun xalqlarla ünsiyyət qurmasına, səfərlər etməsinə və problemləri həll etməsinə səbəb olmuşdur. Quranda belə deyilir: “Biz ona hər şeyin səbəbini verdik.” (Kəhf, 84). Bu ayə onun qeyri-adi qabiliyyətlərinin Allah tərəfindən verildiyini göstərir.
Fironun Zövcəsinin İmanı
Fironun zövcəsi Əsiyə, zalım bir mühitdə imanını qoruyaraq Allahdan cənnətdə bir ev istəmişdi. Quranda belə buyurulur:
“Ey Rəbbim! Mənim üçün Öz dərgahında – cənnətdə bir ev inşa et! Məni Firondan və onun əməlindən xilas et!” (Təhrim, 11) Bu ayə onun iman gücünü və Allahdan aldığı xüsusi mənəvi verginin dərinliyini göstərir.
Əshabı-Kəhf – Möcüzəvi Qabiliyyət
Mağara gəncləri – Əshabı-Kəhf – Allahın verdiyi qeyri-adi güclə üç yüz ildən çox mağarada yatmış, çürüməmiş və imanlarını qorumuşdular. Quranda belə buyurulur: “Onların qəlblərinə qüvvət verdik. Bu zaman onlar ayağa qalxaraq dedilər: ‘Bizim Rəbbimiz göylərin və yerin Rəbbidir’” (Kəhf, 14). Bu ayə onların cəsarət və iman gücünün Allah tərəfindən verildiyini göstərir.
Qurani-Kərimdəki bu misallar göstərir ki, Allah dilədiyi bəndəsinə istədiyi qabiliyyəti verir. Bəzən bu qabiliyyətlər insanın öz çalışması ilə birləşir, bəzən isə tamamilə ilahi lütf olur. Hər iki halda, insan bu vergiləri dəyərləndirməli və doğru yolda istifadə etməlidir. İlahi vergi – həm maddi, həm də mənəvi – insanın həyat yolunda ona istiqamət verən nurdur.
Rəşad Manafov
