Səkkizinci cüz Ənam surəsinin 111-ci ayəsindən başlayır və 165-ci ayə ilə surə tamamlanır. Ardınca Əraf surəsi başlayır və 87-ci ayə ilə cüz sona çatır. Bu cüzdə əsasən tövhid, iman, axirət və keçmiş peyğəmbərlərin hekayələri üzərində dayanılır. Bu cüz, həm fərdi iman möhkəmliyi, həm də tarixi nümunələr vasitəsilə Allahın ədaləti və rəhmətini təcəssüm etdirir. Peyğəmbərlərin mübarizəsi və müşriklərin aqibəti möminlər üçün dərs və ibrət mənbəyidir.
Ənam surəsində müşriklərin batil inancları, günahın açıq və gizli formalarından çəkinmək (120-ci ayə), uşaqların qurban verilməsi kimi iyrənc adətlərin tənqidi (137-ci ayə), dini parçalayaraq firqələrə bölünənlərin qınanması (159-cu ayə), yaxşı əməllərin on qat savabla mükafatlandırılması (160-cı ayə) və insanların imtahan üçün fərqli dərəcələrdə yaradıldığı (165-ci ayə) kimi mövzular yer alır.
Əraf surəsi də Ənam surəsinin davamı kimi iman və əqidə məsələlərini əhatə edir. Surənin əvvəlində qiyamət günü hesabdan (1–10-cu ayələr), Hz. Adəmin yaradılışı və cənnətdən çıxarılmasından (11–30) bəhs olunur. 44–51-ci ayələrdə surəyə adını verən “Əraf” hadisəsi izah edilir. Əraf, cənnət və cəhənnəm arasında yerləşən yüksək bir məkan kimi təsvir olunur.
Surədə həmçinin keçmiş peyğəmbərlərin hekayələri yer alır: Hz. Nuh (59–64), Hz. Hud (65–72), Hz. Saleh (73–79), Hz. Lut (80–84) və Hz. Şüayb (85–94). Bu hekayələrdə peyğəmbərlərin qövmlərinə etdikləri çağırışlar, onların rədd cavabları və nəticədə üzləşdikləri əzablar təsvir olunur.
Səkkizinci cüz, iman, tövhid və axirətə dair əsas prinsipləri izah etməklə yanaşı, keçmiş peyğəmbərlərin həyatından nümunələr təqdim edir. Günahdan çəkinmək, dini parçalamamaq və Allahın göndərdiyi peyğəmbərlərə itaət etmək bu cüzün əsas mesajlarındandır.
Rəşad Manafov
