SUR

0

Qiyamət saatı gəldiyi an dörd böyük mələkdən biri olan İsrafilin (ə.s) üfləyəcəyi bir alətə “sur” deyilməkdədir.

 Qurani-Kərimdə surun varlığından bəhs edilsə də, mahiyyətinin nə olduğu izah olunmamışdır.

 “Sura üfürüldüyü gün, Allahın dilədiklərindən başqa, göylərdə olanlar da qorxu içində qalarlar. Hamısı Allaha boyun əymiş olaraq gərlər (ən-Nəml 27/87) ayəsi surun varlığına bir dəlildir.

Əbu Yəla əl-Mavsilinin “Müsnəd” adlı hədis kitabında Əbu Hüreyrədən (r.a) nəql edilən bir hədisi-şərif suru belə açıqlayır:

“Əbu Hüreyrə (r.a)  belə rəvayət edir: Bir gün Peyğəmbər (s.ə.s) bizimlə oturub söhbət edirdi. Ətrafında çoxlu səhabələr vardı. Bizə belə dedi: “Uca Allah göyləri yaratdıqdan sonra suru yaratdı onu İsrafilə verdi. İsrafil ağzını sura söykəmiş gözlərini də ərşə çevirmişdir. Sura üfürməsi üçün verilən əmri gözləkdədir. Əbu Hüreyrə deyir ki, mən: “Ey Allahın Rəsulu! Sur nədir?”- deyə soruşdum. O (s.ə.s): “Buynuza bənzən bir alətdir,– deyə cavab verdi. Mən yenə: “O necə bir şeydir”,- deyə soruşdum. O (s.ə.s): “O, çox böyükdür. Məni haqqıbliğ etmək üçün göndən Uca Allaha and olsun ki, yerlər və göylər onun yanında kiçik qalar. Hamısı onun içinə sığa bilər,- deyə cavab verdi”. (Əbu Yəla əl-Mavsili, Müsnəd)

Sura üfürülüş üç dəfə olacaq. Birinci üfürmədə qorxu və dəhşətdən bütün varlıqlar sarsılacaq. İkinci üfürmədə kainat alt-üst olub, bütün canlılar öləcək. Allah yeni bir nizam (axirət yurdu) qurub hesab günü gəlincə, üçüncü bir üfürmə ilə bütün ölülərin ruhları bədənlərinə qaytarılaraq yenidən diriləcəklər. Ardından da hesab, kitab, mizan, şəfaət, sirat, Cənnət, Cəhənnəm kimi bir sıra qiyamət hadisələri olacaq.

Qurani-Kərim surun üfürüldüyü əsnada yaşanacaq dəhşət barəsində Təkvir, İnfitar və İnşiqaq başda olmaqla bir çox surələrdə geniş məlumat vermişdir. Bu üç surə haqqında Abdullah ibn Ömərdən (r.a) rəvayət edildiyinə görə,  Rəsulullah (s.ə.s) belə buyurmuşdur: “Kim qiyamət gününü sanki gözüylə görmək istəyirsə, İşŞəmsu-Kuvvirat (ət-Təkvir), İs-Səmaun-Fətarat (əl-İnfitar) və İs-Səmaun-Şaqqatıl-İnşiqaq) oxusun”. (Tirmizi, Təfsirul-Quran, 3333;  Əhməd b. Hənbəl, II, 27, 36).

“O gün Günəş bükür, ulduzlar qaralıb tökür, dağlar yerindən qoparılar, ən dərli on aylıq dər başlı-başına buraxılar, dənizlər od tutub yanar (ət-Təkvir 81/1-4).

“Göy parçalanacağı, ulduzlar dağılıb səyi, dənizlər qarışacağı, qəbirlər çevriləyi zaman; Hər kəs nə etdiyini və qoyub getdiyini  biləkdir!” (əl-İnfitar 82/1-5)

“Göy yarılar, Rəbbinin buyruğunu eşidib itaət edər, yer dümdüz olar, içində olanları atıb tamamilə boşalar vəbbinin buyruğunu eşidib itaət edər (əl-İnşiqaq, 83/1-4)

“Yer dəhşətlərzər, ağırlıqlarını çö çıxarıb atar və insan buna nə olub? deyə təəccübünü dilətirər. (əz-Zilzal 99/1-3)

“Ürəkləri dəhşə salar,… o gün insanlar atəş ətrafında çırpınıb tökün pərvanər kimi olar, dağlar didilmiş yun kimi olar. (əl-Qariə 101/1-5).

 “O gün sarsılan sarsılar, arxasından bir başqası gər. Üklər qorxub titrər, insanların gözləri zəlilcəsinə yerə dikilər və doğrudanmı biz əvvəlki vəziyyətimizə qaytarılacağıq?! Çürümüş sümük olduğumuz zamanmı? Elə isə bu, (bizim üçün) ziyanlı qayıtmadır” deyəklər. Tək bir dəhşətli səsdir. Onlar dərhal dümdüz bir yerdə olacaqlar”. (ən-Naziat 79/6-14)

Sur çalınacağı gün hər kəs dəstə-dəstək, göylərin qapıları açılacaq, dağlar yerindən qoparılıb ilğıma dök. (ən-Nəbə 78/18-20)

“Ulduzlar sönək, göy yarılacaq, dağlar parça-parça olub atılacaq. (əl-Mürsəlat 77/8-10)

“Göz bəyi, ay tutulacağı, güş ayın birləşəyi zaman insan qaçıb can qurtarmağa yer haradadır? deyək, amma o gün sığınacaq yoxdur. (əl-Qiyamət 75/7-11)

“Yer üzü və dağlar lərzəlib titrər, dağlar yumşaq qum təsinə dör. (əl-Müzzəmmil 73/14)

“Səma görmiş mis kimi olar, dağlar da didilmiş yuna dör; heç bir dost dostunu arayıb-axtarmaz. (əl-Məaric 70/8-10)

“Onu görəyi gün hər əmzikli qadın əmizdirdiyini unudar, hər hamilə qadın uşağını salar, insanları sanki sərxoş kimi görsən. Onlar sərxoş deyil,  ancaq Allahın əzabı çox şiddətlidir. (əl-Həcc 22/2)

Ölü bədənlərə ruhların veriləcəyi üçüncü üfürülmə əsnasında baş verəcəklər isə belə anladılır:

“Gözləri dalğın-dalğın, çəyirtkər kimi yayılmış olaraq, o çağırana doğru qaçaraq qəbirlərindən çıxarlar. Kafirlər bu nə çətin bir gündür deyərlər. (əl-Qəmər 51/8-9)

“Qəbirlərindən sütlə çıxacaqları gün gözləri dönmüş, üzlərini zillət bürümüş olaraq sanki  daşlara doğru qaçarlar. Bu, söz verilmiş olan gündür. (əl-Məaric 70/43-44).

Yazının başındakı ayədə buyurulan “Allahın dilədikləri istisna (ən-Nəml 27/87) kəlamı ilə nəzərdə tutulan kəslərin kimlər olduğu Əbu Hüreyrə (r.a) tərəfindən soruşuldu. Rəsulullah (s.ə.s) belə buyurdu: “Onlar şəhidlərdir. Çünki şəhidlər Uca Allahın qatında diridirlər. Allah onları qiyamət gününün dəhşətindən, qorxu və narahatlığından qorumuşdur. O günün qorxu və narahatlığı yalnız inanmayan üsyankar və günahkar qullar üçündür.

Kamran MƏMMƏDOV

 

SOSİAL ŞƏBƏKƏLƏRDƏ Paylaş

Şərhlər bağlıdır.

Əvvəlki məqaləni oxuyun:
MƏLƏKLƏRİN DOSTLUQ ETDİYİ İNSANLAR

https://www.youtube.com/watch?v=AZ1i69ciqgk

Bağla